Tanka ta ê a

by Hiền Nga

Đêm qua trăng sáng vằng vặc, ta nằm dưới cửa sổ liên thiên miên man với người tình ta, chẳng ngủ được. Trời rất trong và trăng mùa Thu sáng long lanh. Rồi không hiểu sao ta lại nghĩ đến hoa anh đào nhỉ. Con đường nhỏ từ nhà hát về lâu đài của ta trồng cây anh đào hai bên thảm cỏ, cành rủ trùm xuống là là mặt đất. Mùa Xuân hoa nở kín, tán cây quây từng khoanh đất lại thành một túp lều hoa. Người tình ta hẹn Xuân sang ngồi duỗi chân dưới gốc cây anh đào đọc tanka với ta.

Tanka. Waka (thơ Nhật) cổ. Mỗi bài là 5 dòng, các dòng có số chữ lần lượt là 5/7/5/7/7. Khác với choka nói lên nỗi lòng sâu xa của người trước biến cố lớn, tanka thể hiện những quan tâm riêng tư của nhà thơ với vài đoạn cảm xúc be bé. Ta hay nghĩ về tanka trông giống như là một cô bạn tóc ngắn xinh xinh từng ở ô cửa sổ tầng 3 lâu đài cạnh đoạn đường hoa anh đào từ nhà hát về nhà.

Ta gặp lại cô bạn tanka của ta trong những bức tranh in gỗ (woodblock prints) đề tài Lục Vị Tiên Thi (Six Poetic Immortals) thuộc bộ sưu tập tranh in gỗ Nhật Bản của Boston Museum of Fine Arts. Ta lại thích thú cô ấy lắm. Tranh in gỗ cũng đẹp nữa. Ta cứ muốn mang nàng về lâu đài của mình.

Nhưng nàng chắc là đắt chết đi được. Ta bằng lòng với niềm vui nhỏ, ngồi dưới gốc cây anh đào đọc tanka với người tình ta. Hoa anh đào thì đành chờ mùa xuân về, người tình ta cũng phải đợi gió đông, nhưng con chữ của ta mùa nào cũng “dịch qua dịch lại” được.

Thì đây.

Tặng anh Khánh, vì tháng trước nhắc đến tanka đâu đó trong facebook của anh, thì em mới nhớ ra.
Tặng bố bạn Ká sinh nhật, vì tình rất là yêu tanka của ta.
Và tặng chị Phương, Việt Anh, bạn Linh Bùi, vì một buổi chiều rất thích, rất dễ chịu và rất vui (+ rất miễn phí), đi mỏi chân trong Museum of Fine Arts.

Bunya no Yasuhide

When it starts to blow,
The grasses and trees of fall
Begin to wither;
That is why the mountain wind
Is called a tempest.

Khi trời nổi gió Đông,
Cỏ và cây của mùa Thu nay
Sẽ khởi sự tàn úa;
Lý giải vì sao ngọn sơn phong
Người ta còn gọi là giông tố.

(Hình như) in trên một bức tranh phong cảnh, hoặc là vẽ gió thổi lá bay, hoặc là vẽ gió thổi trên núi tuyết phủ, hoặc là vẽ làng trong đêm mùa đông, mà tóm lại là không nhớ!
Chữ “khởi sự” hình như ta mượn từ Xuân Diệu. Và nếu “the tempest” giống chữ của Shakespeare thì “giông tố” giống chữ của Vũ Trọng Phụng, hì hì.

Unknown

If only, in spring,
The world has no such thing as
Cherry blossoms, then
Our minds might still remain tranquil
And our hearts stay undisturbed.

Giá như, trong mùa Xuân,
Trần gian không có gì tựa như
Cánh hoa anh đào, thì
Tâm trí ta sẽ được thanh thản
Và con tim ta không muộn phiền.

In trên tấm chân dung của một nam diễn viên, nét mặt điên dại. Câu chuyện của bức tranh là về chàng trai yêu một cô gái trong tuyệt vọng. Cô gái ấy xinh đẹp đến mức người ta gọi cô là Công chúa Hoa anh đào – Cherry Blossom/Sakura Princess.
Nếu như trên đời không có tình yêu thì chúng ta sẽ không bị đau tim nhiều, hiểu rộng ra là như thế nhỉ.

Còn bài này thì ở đâu đó trong tập thơ Tam Thập Lục Vị Tiên Thi Thi Tập (Poem Scroll of Thirty-six Immortal Poets), không phải trong bộ tranh in gỗ nói trên.

Minamoto no Saneakira no Ason

On this precious night
How I wish that I could show,
If I’m to view them,
To someone who knows what it is to feel,
These blossoms and this moon!

Đêm quý, đêm thiêng liêng,
Ước gì ta có thể đem tặng,
Nếu ta được ngắm nhìn,
Riêng cho một người biết rung cảm
Với những hoa và trăng khuya này!

Đêm trăng sáng ta ê a tanka tặng tình nhân ta, thế nhỉ.

Advertisements